Marta’s speculaas met een snufje witte peper
“Mijn moeder zei altijd: speculaas maak je niet, die laat je ontstaan. Je kneedt het deeg op de avond van tevoren en je laat het een nacht met rust. Dan trekken de kruiden erin en ruikt de hele keuken de volgende ochtend al naar december. De witte peper? Die proef je niet, die vóél je. Een warm randje achterin je keel. Zo deed oma het en ik zie geen reden om daarmee op te houden.”
Voor ongeveer 30 koekjes of 2 grote plakken
Marta’s kruidenmengsel
- 2 theelepels kaneel
- ½ theelepel nootmuskaat
- ½ theelepel gemalen kruidnagel
- ½ theelepel gemberpoeder
- ¼ theelepel kardemom
- ¼ theelepel gemalen anijszaad
- ¼ theelepel gemalen koriander
- een flinke snuf witte peper (ongeveer ⅛ theelepel)
Voor het deeg
- 250 gram bloem
- 175 gram donkerbruine basterdsuiker
- 150 gram koude roomboter, in blokjes
- 1 theelepel bakpoeder
- een snufje zout
- 2 à 3 eetlepels melk
- eventueel 50 gram amandelschaafsel
Zo maak je het
- Meng de kruiden in een kommetje. Ruik eraan: als je moet niezen van de peper, heb je het goed gedaan.
- Zeef de bloem met het bakpoeder en het zout in een kom. Voeg de basterdsuiker en het kruidenmengsel toe en roer alles door elkaar.
- Doe de koude boter erbij en wrijf die met je vingertoppen door het meel tot het op grof zand lijkt. Werk vlot, want warme handen maken taai deeg.
“Let op: zodra de boter op tafel komt, zit Guus op de stoel ernaast. Hij heeft een neus voor roomboter. Hij krijgt niets, maar hij blijft het steeds proberen.”
- Voeg de melk lepel voor lepel toe en kneed tot een stevige, soepele bal. Niet te lang kneden.
- Wikkel het deeg in vetvrij papier en laat het een nacht rusten in de koelkast. Dit is de belangrijkste stap, zegt Marta, en ook de stap die iedereen overslaat.
- Verwarm de volgende dag de oven voor op 175 °C.
- Met een speculaasplank: bestuif de plank met bloem, klop het overtollige meel eruit, druk het deeg stevig in de vormen en snijd de rand af met een mes. Klop de koekjes er op een bakplaat met bakpapier uit door de plank op zijn kant te tikken.
Zonder plank: rol het deeg uit tot een halve centimeter dik en steek er figuren uit, of bak het als één grote plak.“Doe dit niet als Guus in de buurt is. Ik heb ooit een hele plaat speculaasmannen gebakken met kattenpootjes in de bloem. Nina vond het prachtig. Ik niet.”
- Strooi desgewenst eerst wat amandelschaafsel op de bakplaat en leg de koekjes erop, dan krijgen ze een knapperige onderkant.
- Bak kleine koekjes 15 tot 18 minuten, een grote plak 25 tot 30 minuten, tot de randen net donker worden.
- Laat ze helemaal afkoelen op een rooster. Pas dan worden ze knapperig.
“Het rooster staat op Kraaienstein bovenop de koelkast. Niet omdat dat handig is, maar omdat Guus daar niet bij kan. Denkt Guus.”
Marta’s tip: in een blikken trommel blijft speculaas weken goed. Al heeft ze het op Kraaienstein nog nooit langer dan drie dagen zien liggen.
“En nee, Guus krijgt geen stukje. Nootmuskaat en de andere kruiden zijn niet goed voor katten. Hij krijgt een eigen koekje van Nina, en daar is hij het niet mee eens.”
